Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan "İstatistiklerle Yaşlılar 2025" bülteni, Türkiye'deki yaşlı nüfusun son beş yılda kayda değer bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 olan 65 yaş ve üzeri nüfus, 2025 yılı itibarıyla yüzde 20,5 oranında bir artışla 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşması beklenmektedir. Bu durum, yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının da artmasına neden olmaktadır.
Demografik değişimlerin sağlık, sosyal güvenlik ve istihdam gibi alanlarda yeni politika gereksinimlerini gündeme getirdiği gözlemlenmektedir. 2020 yılında yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı yüzde 9,5 iken, 2025'te bu oranın yüzde 11,1'e yükselebileceği tahmin edilmektedir. Yaşlı nüfusun cinsiyet dağılımı incelendiğinde, 2025 yılı itibarıyla kadınların oranı yüzde 55,3, erkeklerin oranı ise yüzde 44,7 olarak belirlenmiştir.
Yaşlı Nüfus Oranı ve Küresel Karşılaştırmalar Neler?
Türkiye, yaşlı nüfus oranında dünya sıralamasında 75. sırada yer almaktadır. Birleşmiş Milletler'in tahminlerine göre, 2025 yılında dünya nüfusunun 8 milyar 231 milyon 613 bin olması beklenirken, yaşlı nüfusun ise 856 milyon 880 bin kişi olacağı öngörülmektedir. Bu durumda dünya nüfusunun yüzde 10,4'ünü yaşlı bireyler oluşturmaktadır. Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülkeler arasında Monako, Japonya ve İtalya yer almakta olup, Türkiye bu ülkelerle kıyaslandığında daha düşük bir orana sahiptir.
Türkiye'de her dört haneden birinde en az bir yaşlının bulunduğu tespit edilmiştir. Toplam 26 milyon 977 bin 795 haneden 7 milyon 46 bin 560'ında en az bir yaşlı birey yaşamaktadır. Bu da hanelerin yüzde 26,1'inde yaşlı bir fert olduğu anlamına gelmektedir. Ayrıca, 1 milyon 836 bin 496 yaşlının tek başına yaşadığı belirlenmiş olup, bu hanelerin yüzde 73,5'ini kadınlar, yüzde 26,5'ini ise erkekler oluşturmaktadır.
Demografik Eğilimler ve Gelecek Öngörüleri Neler?
TÜİK'in nüfus projeksiyonlarına göre, mevcut demografik eğilimlerin devam etmesi halinde yaşlı nüfus oranındaki artışın önümüzdeki yıllarda da süreceği öngörülmektedir. Ana senaryoya göre, yaşlı nüfus oranının 2030 yılında yüzde 13,5, 2040 yılında yüzde 17,9, 2060 yılında yüzde 27,0, 2080 yılında yüzde 33,4 ve 2100 yılında yüzde 33,6 seviyesine ulaşması beklenmektedir. 2025 yılı itibarıyla 65 yaş ve üzerindeki kişilerin yaş gruplarına göre dağılımı incelendiğinde, yüzde 62,9'unun 65-74 yaş grubunda, yüzde 29,3'ünün 75-84 yaş grubunda ve yüzde 7,8'inin ise 85 yaş ve üzeri olduğu görülmektedir.
Yaşlı nüfusun en yüksek oranda bulunduğu il Sinop olup, bu ilde yaşlı nüfus oranı yüzde 21,7 olarak kaydedilmiştir. Sinop'u yüzde 21,1 ile Kastamonu ve yüzde 20 ile Giresun izlemektedir. Diğer taraftan, yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu iller arasında yüzde 3,8 ile Şırnak, yüzde 4,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 4,7 ile Hakkari yer almaktadır. Yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde olduğu il sayısı ise 62 olarak belirlenmiştir.
Türkiye’nin Yaş Yapısındaki Değişim Neden Önemli?
Türkiye'nin yaş yapısının değişimi, yaşlı nüfus oranının toplam nüfus içinde yüzde 10'un üzerine çıkmasıyla birlikte önemli bir gösterge haline gelmiştir. Uzmanlar, bu durumu "demografik dönüşüm" olarak tanımlamakta ve doğurganlık ile ölüm hızlarının düşmesi, sağlık hizmetlerindeki gelişmeler ve yaşam standartlarının yükselmesi gibi faktörlerin etkili olduğunu belirtmektedir. Bu süreçte, çocuk ve genç nüfusun payının azalmasıyla birlikte yaşlı nüfusun oranı artış göstermektedir. Türkiye, bu demografik değişimle birlikte çeşitli sosyal ve ekonomik politikalar geliştirmek zorunda kalacaktır.
