İran ile ABD-İsrail arasında 28 Şubat’ta başlayan çatışmalar 31. gününe girerken, bölge diplomasisi ve askeri stratejiler bıçak sırtı bir dengede ilerliyor. Bir yanda Pakistan’ın arabuluculuğunda barış görüşmeleri için zemin aranırken, diğer yanda Washington’un nükleer kapasiteyi hedef alan operasyonel planları masadaki yerini koruyor.
Tahran’da patlamalar meydana gelirken, İsrail ordusu Hazar Denizi kıyısındaki hava savunma sistemlerini hedef aldığını duyurdu. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaşın sonlanmasının ancak halkın güvenliği ve ulusal çıkarların tam teminat altına alınmasıyla mümkün olacağını vurguladı. Bu süreçte İran Sivil Havacılık Kurumu, Meşhed Havalimanı’nda insani yardım taşıyan bir sivil uçağın saldırıya uğradığını belirterek uluslararası toplumu göreve çağırdı.
Diplomatik kanallarda ise Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, ABD Başkanı Donald Trump’a doğrudan seslenerek, bölgedeki yangının küresel ekonomiyi ve enerji arzını tehdit ettiğini belirterek çatışmaların acilen durdurulmasını talep etti.
Askeri stratejiler ve yeni cepheleşmeler
İsrail yönetimi, ABD’ye bölgedeki askeri varlığını yeniden yapılandırması ve Katar gibi ülkelerdeki üslerin bir kısmını İsrail topraklarına taşıması teklifinde bulundu. Bu hamle, bölgedeki stratejik güç dengesini kalıcı olarak değiştirebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Öte yandan ABD Başkanı Trump, İran’a karşı sert söylemini sürdürerek, Hürmüz Boğazı’nın ticari trafiğe açılmaması durumunda ülkedeki petrol kuyuları ve elektrik santrallerinin tamamen yok edileceği tehdidini yineledi. Trump, İran’daki yeni yönetimi “makul” olarak tanımlasa da, Hark Adası’nın ele geçirilmesi ve ülkedeki zenginleştirilmiş uranyumun askeri operasyonla alınması gibi seçeneklerin Pentagon tarafından detaylıca çalışıldığını belirtti.
Saha operasyonları ve bölgesel etkiler
İran ordusu, BAE’deki ABD radar istasyonlarını ve askeri noktaları İHA’larla hedef aldığını açıklarken, İsrail’in Hayfa kentindeki petrol rafinerilerinden yükselen dumanlar çatışmaların şiddetini gözler önüne serdi. İspanya hükümeti ise ABD uçaklarının İran’a yönelik saldırılarda kendi hava sahasını kullanmasını yasaklayarak, çatışmaya karşı mesafeli duruşunu netleştirdi.
Savaşın bilançosu ise her geçen gün ağırlaşıyor. İran Doğal Kaynaklar Teşkilatı Koruma Birimi Başkanı Mecid Zekeriyayi ve Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Ali Rıza Tengsiri’nin hayatını kaybetmesi, Tahran yönetimi için önemli kayıplar olarak kaydedildi. Bölge genelinde ise 28 Şubat’tan bu yana İran tarafından 7 farklı ülkedeki ABD üslerine ve kritik noktalara 5 bin 400’den fazla füze ve İHA saldırısı düzenlendiği rapor edildi. Özellikle BAE, Kuveyt ve Suudi Arabistan gibi ülkeler, savunma sistemlerinin binlerce tehdidi engellediğini duyurarak bölgedeki güvenlik krizinin boyutlarını ortaya koydu. Şu an için gözler, Pakistan’da yapılması planlanan ve Türkiye’nin de dahil olduğu diplomatik görüşmelerin sonuçlarına çevrilmiş durumda.
