Uluslararası Demokrasi ve Seçim Yardımı Enstitüsü (International IDEA) tarafından hazırlanan Küresel Demokrasi Durumu 2026 raporu, Türkiye'nin hukukun üstünlüğü alanındaki düşüşünü gözler önüne serdi. İsveç merkezli kuruluşun verilerine göre Türkiye, 173 ülkenin değerlendirildiği listede 149. sıraya gerileyerek geçen yılki 143. sıradaki yerini koruyamadı.
Dört Temel Göstergede Düşük Performans
Raporda Türkiye, hukukun üstünlüğünü belirleyen yolsuzlukla mücadele, yargı bağımsızlığı, kişisel güvenlik ve yasaların öngörülebilirliği gibi dört ana başlığın tamamında düşük performans sergileyen ülkeler kategorisinde yer aldı. 0,229 puanla değerlendirilen Türkiye, bu sonuçla Kamerun ile aynı basamakta bulunuyor. Avrupa bölgesinde ise Türkiye, Azerbaycan ve Rusya ile birlikte en alt sıralarda yer alarak dikkat çekti.
Dünya Genelinde Hukuk Krizi
International IDEA verileri, sadece Türkiye'de değil, dünya genelinde de demokratik değerlerin erozyona uğradığını gösteriyor. İfade özgürlüğünün 42 ülkede gerilediği, basın özgürlüğünün ise ülkelerin yüzde 23'ünde zayıfladığı belirtiliyor. Adalete erişim konusunda da dünya genelinde yüzde 18'lik bir düşüş yaşanması, küresel ölçekteki endişeleri artırıyor.
Ekonomistlerden Dikkat Çeken Kıyaslama
Türkiye'nin hukuk alanındaki zayıf karnesi, uzmanlar tarafından da yakından takip ediliyor. Eski Merkez Bankası Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, Dünya Adalet Projesi verilerine atıfta bulunarak Türkiye'nin 143 ülke arasında 134. sırada olduğunu hatırlattı. Kara, Türkiye'nin gerisinde kaldığı ülkeler arasında Uganda, Zimbabve, Zambiya ve Pakistan gibi devletlerin bulunmasının, mevcut tablonun vahametini ortaya koyduğunu vurguladı.
