Japonya'da yürütülen ve 47 binden fazla katılımcıyı kapsayan 9 yıllık devasa bir çalışma, ağız sağlığının sadece dişlerle sınırlı kalmayıp beyin fonksiyonları üzerinde de kritik bir rol oynadığını kanıtladı. Journal of the American Medical Directors Association dergisinde yayımlanan bulgular, doğal diş sayısındaki azalmanın demans riskini doğrudan artırdığını gözler önüne seriyor.
Diş Sayısı Azaldıkça Risk Artıyor
Tohoku Üniversitesi'nden Maho Iwata ve ekibi tarafından gerçekleştirilen araştırmada, 65 yaş ve üzeri bireylerin sağlık verileri 2013-2022 yılları arasında titizlikle takip edildi. Çalışma süresince katılımcıların yaklaşık yüzde 17,4'ünde demans gelişimi gözlendi.
Araştırmacılar, katılımcıları sahip oldukları doğal diş sayısına göre gruplandırdığında, diş sayısı azaldıkça demans vakalarının sıklığının belirgin şekilde arttığını tespit etti. 20 ve üzeri dişi olan bireylerde demans riski en düşük seviyede seyrederken, hiç dişi kalmayan grupta bu riskin ciddi oranda yükseldiği saptandı.
Erkeklerde Birinci Sırada Yer Alıyor
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise cinsiyetler arasındaki fark oldu. Sosyal izolasyon ve depresyon gibi bilinen risk faktörleri ile kıyaslandığında, diş kaybı genel popülasyonda demans üzerinde yüzde 7,2'lik bir etkiye sahip. Ancak erkeklerde bu oran yüzde 12'ye çıkarak incelenen tüm risk faktörleri arasında ilk sıraya yerleşiyor. Kadınlarda ise diş kaybı, demans riskini etkileyen faktörler arasında yüzde 6,1 ile dördüncü sırada bulunuyor.
Beyin Sağlığını Nasıl Etkiliyor?
Uzmanlar, diş kaybının beyin sağlığını bozma potansiyeline sahip üç temel mekanizma üzerinde duruyor. İlk olarak, diş eksikliği çiğneme fonksiyonunu kısıtlayarak yetersiz beslenmeye ve dolayısıyla bilişsel işlevlerin zayıflamasına yol açıyor.
İkinci olarak, diş kaybı yaşayan bireylerin sosyal ortamlardan çekilmesi izolasyonu tetikliyor. Son olarak, diş eti hastalıklarının vücutta yarattığı kronik inflamasyonun, beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Bilim insanları, bu bulguların nedensellikten ziyade güçlü bir gösterge olduğunu vurgulayarak, ağız sağlığının korunmasının yaşlılık döneminde bilişsel sağlığı korumak için hayati önem taşıdığını belirtiyor.
