Vatandaşların avukata ihtiyaç duymadan dava dilekçesi hazırlamasına olanak tanıyan yapay zeka projesi, hukuk dünyasında geniş yankı uyandırdı. Bakanlık "rehberlik" vurgusu yaparken, 78 baro uygulamaya karşı ortak bir cephe oluşturdu.
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in Edirne’de gençlerle buluşmasında duyurduğu, vatandaşların hukuki süreçlerini dijitalleştirmeyi hedefleyen yeni proje, yargı çevrelerinde tartışma yarattı. Bakanlığın üzerinde çalıştığı sistem, kişilerin kira, nafaka veya alacak gibi dava türlerini sisteme girerek örnek dilekçe şablonlarına ulaşmasını ve dava süreçleri hakkında adım adım rehberlik almasını öngörüyor.
Bakanlıktan "Alternatif değil, destek" açıklaması
Projenin detayları netleşmeye başlarken, Adalet Bakanlığı kanadından gelen mesajlarda uygulamanın avukatlık mesleğini ikame etmeyeceği vurgulandı. Bakan Gürlek, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede sistemin temel amacının hukuk okuryazarlığını geliştirmek ve adalete erişimi hızlandırmak olduğunu belirtti. Bakanlık kaynakları da uygulamanın sadece bir yol gösterici niteliğinde olduğunu, savunma makamının yasal statüsüne dokunulmadığını ifade etti.
78 barodan "savunma hakkı" vurgulu tepki
Bakanlığın açıklamalarına karşın, İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelindeki 78 baro, "Savunma hakkı yapay zekaya devredilemez" başlığıyla ortak bir bildiri yayımladı. Hukuki süreçlerin sadece veri işleme mantığıyla yürütülemeyeceğini savunan avukatlar, yargının vicdani ve etik bir derinlik gerektirdiğine dikkat çekti.
Hukuk güvenliği tehlikede mi?
Baroların ortak açıklamasında, avukat desteği olmaksızın yapay zeka üzerinden yürütülecek hukuki işlemlerin ciddi riskler taşıdığı belirtildi. Savunma hakkının kutsallığına vurgu yapan hukuk örgütleri, teknolojinin yargı süreçlerini kolaylaştıran bir araç olarak kalması gerektiğini, ancak avukatlık mesleğinin yerine geçecek veya bu kurumu zayıflatacak her türlü girişime karşı hukuki mücadele başlatacaklarını duyurdu.
