Çinli ortaokul öğrencisi Jia Mingxuan, basit bir fizik kuralından yola çıkarak geliştirdiği elektriksiz sulama sistemiyle küresel çapta büyük bir başarıya imza attı. Doğal sıcaklık değişimlerini kullanan bu buluş, Almanya’da düzenlenen prestijli fuarda en büyük ödülün sahibi oldu.
Çölleşmeyle mücadelede yeni bir dönemi başlatabilecek olan bu icat, tamamen geri dönüştürülmüş malzemelerle hayata geçirildi. İç Moğolistan’ın kurak topraklarında yaşayan genç öğrenci, ağaç fidanlarının su bulamadığı için kurumasını engellemek amacıyla kolları sıvadı. Kendi imkanlarıyla hazırladığı düzeneği, 21 ülkeden gelen yüksek teknolojili rakiplerini geride bırakarak dünya birinciliğine taşıdı.
Fizik dersinden hayata uzanan ilham
Başarısının temelinde, okulda öğrendiği yoğuşma prensibini mutfaktaki su buharı gözlemiyle birleştirmesi yatıyor. Jia, bölgenin gece ve gündüz arasındaki 13 derecelik ciddi sıcaklık farkını sisteminin merkezine yerleştirdi. Yerin derinliklerine dikey olarak gömülen boş metal borular, yer üstündeki sıcak havayı emiyor. Yerin altındaki soğuk hava akımıyla karşılaşan nemli hava, burada sıvıya dönüşerek doğrudan fidan köklerine damlıyor. Böylece hiçbir enerji kaynağına ihtiyaç duymadan, doğanın kendi döngüsüyle sulama yapılıyor.
Azim dolu çalışma süreci ve küresel başarı
Jia Mingxuan’ın bu projeyi geliştirmesi hiç de kolay olmadı. Yatılı okulda eğitim gören genç mucit, hafta sonlarını ölçüm yaparak geçirdi. Sabahın ilk ışıklarında, henüz saat 04.00’te arazideki nem oranlarını kontrol ederek verileri topladı. Süreç boyunca dedesinin fikirleri ve ailesinin sağladığı teknik destekle pek çok başarısız denemeyi geride bırakıp ideal ısı farkını yakaladı.
Kasım 2025’te Almanya’da gerçekleşen 77. iENA Uluslararası Buluş Fuarı’na katılan Jia, karmaşık cerrahi robotların yarıştığı kategoride jüriyi etkilemeyi başardı. Şimdi ise gözler, milyonlarca ağacın kurumaktan kurtarılması hedeflenen bu çevreci cihazın geniş çaplı uygulamalarına çevrilmiş durumda. Yetkililer, teknik testlerin tamamlanmasıyla birlikte bu pratik sistemin, kurak bölgelerde ağaçlandırma çalışmaları için stratejik bir çözüm olacağını belirtiyor.
