Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, katıldığı bir canlı yayında emekli maaşı sisteminde köklü bir değişikliğe gidileceğini duyurdu. Yeni düzenlemenin, prim gün sayısı ile maaşlar arasındaki adaletsizliği gidermeyi hedeflediği belirtildi. Bu açıklama, emeklilik sisteminde yaşanan sorunlara ışık tutarken, 5 milyon emekli vatandaşın durumu üzerinde etkili olabilecek önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
En Düşük Emekli Maaşı Uygulaması ve Gelişimi
Bal, en düşük emekli maaşı uygulamasının ilk kez 2019 yılında 1.000 lira olarak hayata geçirildiğini hatırlattı. Bu düzenlemenin temel sebebi, 2008 yılından sonra aylık bağlama oranlarının düşmesiyle, emeklilere çok düşük kök ücretlerin bağlanmaya başlanmasıydı. Hükümet, yaşam standartlarını iyileştirmek amacıyla bu adımı atarak tüm emeklilere en azından belli bir seviyede maaş garanti altına almayı hedeflemişti.
Emekli Maaşında Artış ve Sorunlar
Uygulamanın başlangıçta yalnızca yaklaşık 1 milyon kişiyi kapsadığını belirten Bal, bu sayının günümüzde 5 milyona ulaştığını ifade etti. Ancak bu artışın sağlıklı bir tabloyu yansıtmadığını vurgulayan Bal, “Daha çok kişinin en düşük ücreti alması, genel ekonomi ve sosyal güvenlik sistemi açısından sağlıklı değil,” dedi. Yeni düzenlemeyle emekli maaşlarının daha adil bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.
Prim Gün Sayısı ve Maaş Arasındaki Dengesizlikler
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in de dikkat çektiği prim ve maaş dengesizliği konusunda Bal, mevcut sistemde ciddi adaletsizlikler olduğunu belirtti. Örneğin, 3600 günle emekli olan bir kişi ile 9000 gün Bağ-Kur primi ödeyerek emekli olan birinin aynı maaşı almasının büyük bir adaletsizlik oluşturduğunu ifade etti. Yeni düzenlemede, “Az prim ödeyene az maaş, çok prim ödeyene çok maaş” ilkesinin benimsenmesi öngörülüyor. Ayrıca, en düşük emekli maaşının 20 bin lira seviyesinin altına düşmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Kök Maaş ve Aylık Bağlama Oranı Üzerine Değerlendirmeler
Bal, kök maaşların 11-12 bin lira seviyelerinde kaldığını ve mevcut 20 bin liralık ödemenin hazine desteğiyle sağlandığını belirtti. Sisteminin sürdürülebilirliği açısından gelir desteğinin önemine vurgu yaptı. 2008 sonrası düşen aylık bağlama oranlarının ciddi hak kayıplarına yol açtığını ifade eden Bal, 1999 öncesinde 10 bin lira maaşla çalışan bir kişinin yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabilirken, 2008 sonrasında aynı maaşla emekli olduğunda sadece 3.500 lira alabileceğini örneklerle açıkladı.
Emekli Maaşı Ortalaması ve Beklentiler
Türkiye genelinde emekli maaşı ortalamasının 25 bin liranın altında kaldığını söyleyen Murat Bal, SGK bünyesinde yürütülen çalışmanın yakın zamanda kamuoyuna açıklanmasının beklendiğini ifade etti. Sürece ilişkin değerlendirmesinde, “Bence iyi ve hakkaniyetli bir düzenleme gelecek. En kritik konu, mevcut 20 bin liralık en düşük emekli maaşının altına düşülmemesi,” şeklinde konuştu.
