Günlük yaşamda kredi kartı yerine sıkça tercih edilen IBAN ile ödeme yöntemi, birçok kişi tarafından güvenli bir seçenek olarak görülse de, hukukçuların uyarılarına göre bu durumun ciddi riskler taşıdığı belirtilmektedir. Özellikle, 'açıklama' kısmının boş bırakılması veya şahsi hesaplara yapılan para transferlerinin, ağır vergi cezaları ve terör soruşturmaları gibi ciddi sonuçlar doğurabileceği ifade edilmektedir.
IBAN ile yapılan transferlerin riskleri nelerdir?
Hukukçular, IBAN ile yapılan para transferlerinin 'sebebe dayalı hukuki işlem' olarak değerlendirildiğini ve bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini vurgulamaktadır. Kredi kartı komisyonlarından kaçınmak isteyen esnafın veya fatura kesmek istemeyen işletmelerin 'IBAN’a atar mısın?' şeklindeki teklifleri, tüketiciler için büyük bir adli ve mali krize dönüşebilir. Bu tür durumlarda, para gönderilen hesabın geçmişi, göndereni de bağlayabilmektedir.
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, para gönderilen IBAN’ın suç gelirleri veya terör örgütleri tarafından kullanılıyor olması durumunda, tek bir transferin bile şüphe uyandırabileceğini belirtmiştir. Bu tür durumlarda, MASAK bünyesinde takibe alınabilir ve adli soruşturmalarla karşı karşıya kalınabilir.
Açıklama kısmının önemi nedir?
Hukukçular, transfer yaparken açıklama kısmının boş bırakılmasının, paranın neden gönderildiğinin ispatını imkansız hale getirdiğini ifade etmektedir. Açıklamasız gönderilen paralar, hukukta 'mevcut bir borcun ödenmesi' olarak kabul edilmektedir. Eğer parayı borç vermek amacıyla gönderdiyseniz ve bunu belirtmediyseniz, parayı geri alma şansınız kalmayabilir.
Özellikle, 'araç tamiri', 'kira' veya 'kurs ücreti' gibi notlar düşülmeyen ödemeler, ileride yaşanacak ticari uyuşmazlıklarda mahkemede kanıt olarak kabul edilmemektedir. Bu nedenle, her zaman açıklama kısmının detaylı bir şekilde doldurulması gerekmektedir.
Güvenli para transferi için nelere dikkat edilmelidir?
Prof. Dr. Mustafa Çolak, vergi denetimlerinin dijitalleştiğine dikkat çekerek, işletme sahibinin eşi, dostu veya çalışanı adına verilen şahsi IBAN’lara para gönderilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Her zaman işletmenin kayıtlı banka hesabına tanımlı IBAN kullanılmalı ve karşılığında mutlaka fatura veya fiş talep edilmelidir.
Güvenli bir transfer için açıklamayı detaylandırmak önemlidir. Örneğin, 'ödemeyi' yazıp geçmek yerine, 'X plakalı aracın kaporası' veya 'Mart ayı ev kirası' gibi spesifik bilgiler yazılmalıdır. Ayrıca, para gönderdiğiniz kişinin ismiyle hizmet aldığınız yerin isminin uyuşup uyuşmadığını kontrol etmek de gereklidir. Eğer bu isimler uyuşmuyorsa, transferi gerçekleştirmemek en doğru yaklaşım olacaktır.
