Financial Times'ın haberine göre, İran Savunma Bakanlığı İhracat Merkezi (Mindex), askeri sözleşmelerin ödemelerinin dijital para birimleri üzerinden müzakere edilmesine açık olduğunu duyurdu. Bu gelişme, Batı'nın İran üzerindeki yaptırımlarını artırdığı bir dönemde, Tahran’ın ticaretini devam ettirmek amacıyla alternatif ödeme yöntemlerine yöneldiğini göstermektedir.
Küresel Yaptırımlar ve Kripto Para Kullanımı
İran, nükleer programına ilişkin müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, geçtiğimiz ağustos ayında İngiltere, Fransa ve Almanya'nın ABD ile işbirliği içinde uluslararası yaptırımları yeniden devreye sokmak için Birleşmiş Milletler mekanizmasını harekete geçirmesiyle birlikte, ekonomik baskılarla karşı karşıya kaldı. Bu yaptırımlar, İran'ın nükleer ve füze programları yanı sıra petrol sektörü ve uluslararası bankacılık sistemine erişimini de hedef alıyor. Bu durum, Tahran’ın daha fazla takas ticareti ve Bitcoin gibi dijital varlıklara yönelmesine neden olmaktadır.
İran'ın Silah İhracatı ve Mindex'in Rolü
Mindex, 35 ülkede müşterisi olduğunu ve geniş bir silah yelpazesini pazarladığını ifade ediyor. Şirketin sunduğu ürünler arasında balistik füzeler, insansız hava araçları (İHA), savaş gemileri, kısa menzilli hava savunma sistemleri ve hafif silahlar yer alıyor. Mindex, potansiyel müşterilerine satın alma sürecinde yardımcı olmak amacıyla çevrimiçi bir portal ve sanal sohbet robotu (chatbot) işletiyor. Ayrıca, web sitesinde kapsamlı yaptırımlara rağmen sözleşmelerin yerine getirilmesinde herhangi bir sorun yaşanmadığını belirtiyor.
Küresel Silah İhracatı Sıralaması
Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, İran 2024 yılında Norveç ve Avustralya'nın ardından dünya genelinde en büyük silah ihracatçıları arasında 18. sırada yer alıyor. ABD makamları daha önce, İran’ı petrol satışlarını kolaylaştırmak ve finansmanlarını resmi bankacılık sisteminin dışına çıkarmak için dijital varlıkları kullanmakla suçlamıştı. Geçtiğimiz eylül ayında, ABD Hazinesi, İran adına ödemeleri işlemek için kripto para kullanan bir "gölge bankacılık" ağı işletmekle suçladığı bazı kişilere yaptırım uyguladı.
Bu gelişmeler, İran'ın uluslararası ekonomik izolasyona karşı nasıl alternatif yollar aradığına dair önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Kripto paraların ve takas sistemlerinin kullanımı, Tahran'ın ticari ilişkilerini sürdürebilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır.
