Şehir yaşamının içine sızan ve sayıları hızla artan martılar, Trabzon halkı için hem hijyenik bir risk hem de gürültü kirliliği kaynağı haline geldi. Uzmanlar, dengesi bozulan ekosistem için radikal çözüm yolları arıyor.
Karadeniz sahil şeridinde, özellikle Trabzon merkezinde martı popülasyonunun kontrolsüz bir şekilde yükselmesi dikkat çekiyor. Daha çok deniz kıyılarında görmeye alışık olduğumuz bu kuşlar, artık şehir merkezindeki yaşam alanlarını domine etmeye başladı. Mahalle aralarında yuvalanan, çatıları mesken tutan ve gece saatlerinde çıkardıkları gürültüyle bölge sakinlerini canından bezdiren martılar, artık insanlardan çekinmiyor. Kent sakinleri, pencere açmakta zorlandıklarını ve hijyen konusunda ciddi endişeler taşıdıklarını belirterek yetkililerden kalıcı bir çözüm bekliyor.
Doğal dengedeki bozulma ne kadar büyük?
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şağdan Başkaya, yaşanan sorunun sadece bir rahatsızlık değil, aynı zamanda ekolojik bir tehdit olduğunu vurguluyor. Güçlü yırtıcı özellikler kazanan martıların, kendi cüsselerindeki kuşları avlayabildiğini belirten Başkaya, ötücü kuş neslinin bu durumdan ciddi zarar gördüğünü ifade ediyor. Başkaya, "Ötücü kuşları artık neredeyse göremez olduk. Martılar, atılgan yapılarıyla diğer canlıların yaşam alanlarını kısıtlıyor ve baskın bir tür haline geliyor" değerlendirmesinde bulundu.
Çöp yönetimi ve besleme alışkanlıkları mı etkili?
Popülasyon artışının perde arkasında, yanlış atık yönetimi ve vatandaşların iyi niyetle yaptığı beslemeler yatıyor. Çöp konteynerlerinin açık bırakılması ve sokaklara kontrolsüzce dökülen yemler, martıların şehre daha fazla adapte olmasına zemin hazırlıyor. Sadece martıları değil, fare ve yabani hayvan türlerini de şehre çeken bu alışkanlıkların terk edilmesi gerektiğini hatırlatan uzmanlar, aksi takdirde daha sert önlemlerin masaya yatırılacağını belirtiyor.
Peki çözüm olarak avlanma mümkün mü?
Prof. Dr. Başkaya, bireysel besleme alışkanlıklarının durdurulması ve çöp yönetiminin iyileştirilmesi gerektiğini vurgularken, sorunun çözülmemesi durumunda kontrollü müdahale yöntemlerinin gündeme gelebileceğinin altını çiziyor. Martı dışkılarının sağlığı tehdit eden bakteri ve parazit barındırdığına dikkat çeken Başkaya, diğer ülkelerdeki başarılı popülasyon kontrolü örneklerini hatırlatarak, gerekli görülmesi halinde kontrollü avlanma seçeneğinin bir çözüm yöntemi olarak değerlendirilebileceğini kaydetti.
