Ev sahibi olma hayaliyle TOKİ projelerine adım atan binlerce vatandaş, sözleşme detaylarını ve ödeme düzenini korumanın yollarını araştırıyor. Hak sahipliğinin devamı için kritik olan fesih şartlarını ve tapu iptaline yol açan hataları mercek altına aldık.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) projeleri, dar gelirli aileler için sunduğu uygun ödeme koşullarıyla dikkat çekse de, bu süreç oldukça katı kurallara dayanıyor. Özellikle 2026 yılı projelerinde yer alan hak sahipleri, ekonomik dalgalanmalar karşısında taksitlerini düzenli ödemenin yasal sorumluluklarını merak ediyor. Sözleşme şartlarına uyulmaması, yıllarca süren emeklerin bir anda boşa gitmesine neden olabilir.
Sözleşmenin temel kuralları neler?
TOKİ ile imzalanan gayrimenkul satış sözleşmeleri, standart bir ev alımından farklı olarak sosyal devlet ilkeleriyle şekilleniyor. Bu kapsamda, hak sahiplerinin borçları tamamen kapanana kadar konutta bizzat ikamet etmesi zorunlu tutuluyor. Evin boş bırakılması, kiraya verilmesi veya üçüncü şahıslara devredilmesi, sözleşmenin doğrudan feshedilmesine yol açan başlıca ihlaller arasında yer alıyor. Ayrıca, taksitlerin memur maaş artış oranlarına endeksli olarak her yıl iki kez güncellendiğini unutmamak gerekiyor.
Ödeme gecikmelerinde süreç nasıl işliyor?
Vatandaşların en çok endişe ettiği konu olan taksit aksatmalarında, TOKİ belirli bir tolerans sınırına sahip. Sözleşme hükümlerine göre; üst üste üç taksitin veya bir takvim yılı içerisinde toplam dört taksitin ödenmemesi, idarenin sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkını doğuruyor. Ancak bu durum hemen tahliye ile sonuçlanmıyor. Öncelikle gecikme faizi işletiliyor ve banka aracılığıyla resmi ihtarname gönderilerek borçluya yasal bir süre tanınıyor. Bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde, konutun geri alınması süreci başlatılıyor. Fesih durumunda ise ödenen peşinat ve taksitler; kira bedeli, vergi ve masraflar düşüldükten sonra faizsiz olarak hak sahibine iade ediliyor.
Fesih riskine karşı dikkat edilmesi gerekenler
Sadece ödemelerin aksatılması değil, başvurudaki usulsüzlükler de tapu hayallerini suya düşürebiliyor. Başvuru aşamasında gelir durumu hakkında yanlış beyanda bulunmak, konut üzerinde izinsiz tadilat yapmak veya sosyal konutu ticari amaçlı kullanmak, sözleşmenin iptali için yeterli gerekçeler arasında sayılıyor.
Tapu devri ne zaman yapılacak?
TOKİ projelerinde tapu, borcun tamamen kapatıldığı tarihte hak sahibine veriliyor. Borç devam ettiği sürece vatandaşlar konutta zilyet sıfatıyla oturmaya devam ediyor. Borcunu erken kapatmak isteyenler için TOKİ’nin dönem dönem sunduğu yüzde 25 indirim kampanyaları, mülkiyetin daha hızlı kazanılması adına önemli bir fırsat sunuyor. Uzmanlar, 2026 yılı içerisinde de benzer teşviklerin devam edebileceğini belirterek, hak sahiplerini ödeme planlarını yakından takip etmeleri konusunda uyarıyor.
