Sayıştay, Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı döner sermaye işletmelerinin 2025 yılı mali hesaplarına yönelik kapsamlı denetim raporunu yayımladı. Raporda, hayvancılık kayıt sistemlerindeki tutarsızlıklar ve mera gelirlerinin yönetimine ilişkin çarpıcı tespitler yer aldı. Bakanlığın 487,9 milyar liralık bütçesinin yüzde 98,2'sini harcadığı belirtilen raporda, sistemdeki verilerin güvenilirliğine dair ciddi soru işaretleri oluştu.
Mera gelirleri atıl durumda
Raporda, Mera Kanunu uyarınca belediyelere ve köy sandıklarına aktarılan mera gelirlerinin amacına uygun kullanılmadığı vurgulandı. Islah projeleri için biriken milyonlarca liralık kaynağın, Mera Yönetim Birliklerinin kurulamaması ve yetkili mercilerin belirsizliği nedeniyle atıl kaldığı ifade edildi. 2025 yılında ülke genelinde ortak bir mera ıslah projesinin hayata geçirilmemiş olması dikkat çekti.
TÜRKVET'te milyonlarca aşısız hayvan
Sayıştay denetimlerinde, TÜRKVET sisteminde kayıtlı 2,5 milyon büyükbaş ve 35 milyon küçükbaş hayvanın zorunlu aşı kayıtlarının bulunmadığı saptandı. Hayvanların sistemde aktif görünmesine rağmen aşılanmamış olması, ölüm veya satış gibi düşüm işlemlerinin zamanında yapılmamasına bağlandı. Ayrıca, biyolojik olarak imkansız yaş ve doğum kayıtları, sistemdeki denetim mekanizmasının yetersizliğini gözler önüne serdi.
Destek ödemelerinde usulsüzlük riski
Kayıtların gerçek durumu yansıtmamasına rağmen, bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmelere buzağı desteği verilmeye devam edildiği belirlendi. Sayıştay, işletme kayıt defterlerinin tutulmadığı ve yapılan kontrollerin hataları önlemede yetersiz kaldığı uyarısında bulundu.
Milyarlarca liralık tahsilat sorunu
Bakanlığın aşı ve küpe bedellerinden kaynaklanan 3,56 milyar liralık alacağının sadece yüzde 51'inin tahsil edilebildiği ortaya çıktı. Gelirlerin hizmetin sunulduğu tarihte değil, destek ödemelerinden mahsup edildiğinde muhasebeleştirilmesi, dönemsellik ilkesine aykırı bulundu. Bu durumun ticari mallar hesabını olduğundan yüksek gösterdiği ve mali tablolarda yanıltıcı sonuçlara yol açtığı kaydedildi.
