Bilim insanları, hızla eriyen buzullardan elde edilen antik buz çekirdeklerini korumak amacıyla Antarktika'da türünün ilk örneği olan bir "buz kasası" kurdu. Bu girişim, Dünya'nın iklim hafızasını yüzyıllar boyunca korumayı hedefliyor.
Antarktika’da Eşsiz Bir Proje
Antarktika'da gerçekleştirilen bu proje, Dünya'nın geçmiş iklimine dair hızla yok olan verileri saklamayı amaçlıyor. Avrupa Alpleri'nden temin edilen iki buz çekirdeği, donmuş kıtada inşa edilen özel bir kar mağarasında mühürlenerek ilk örnekler olarak kaydedildi. Bu sığınak, gelecekte dünyanın farklı bölgelerinden toplanacak değerli iklim verilerini barındırmayı planlıyor.
Concordia İstasyonu ve Buz Sığınağı
Concordia İstasyonu, deniz seviyesinden 3.200 metre yükseklikte bulunuyor ve burada inşa edilen bu buz sığınağı, eksi 52 santigrat derecede doğal soğutma koşullarında depolama yapma özelliğine sahip. Bu koşullar, buz çekirdeklerinin binlerce yıl öncesine ait iklim verilerini korumasını sağlıyor. Bilim insanları, bu örneklerin buzulların tamamen eridiği dönemlerde bile geleceğin araştırmacılarına iklim değişikliği hakkında önemli bilgiler sunacağını belirtiyor.
Ice Memory Foundation ve Projenin Zorlukları
Projenin liderliğini üstlenen Ice Memory Foundation'ın başkanı, İsviçreli iklim bilimci Thomas Stocker, "Aksi takdirde geri dönülmez biçimde kaybolacak olanı korumak, insanlık için verilen bir mücadeledir" şeklinde açıklamada bulundu. Yaklaşık on yıl süren bu iddialı girişim, yalnızca lojistik değil, aynı zamanda diplomatik zorlukları da beraberinde getirdi. Buz kasası, yüzeyin yaklaşık 10 metre altında, sürekli donma noktasının altında kalan sıkışmış karın içine oyulmuş bir mağara olarak inşa edildi.
Buz Çekirdekleri ve İklim Göstergeleri
Concordia İstasyonu'nda, dondurucu koşullarda bilim insanları, Mont Blanc ve Grand Combin’den alınan buz çekirdeklerini içeren kutuları buz kasasına yerleştirirken bir tören gerçekleştirdi. Önümüzdeki yıllarda bilim insanları, arşivi And Dağları, Himalayalar ve Tacikistan gibi dağlık bölgelerden elde edilecek buzul örnekleriyle doldurmayı planlıyor. Geçtiğimiz Eylül ayında Tacikistan’da 105 metrelik bir buz çekirdeği çıkarılmasına tanıklık edildi.
Geleceğe Dair Umutlar
Buz çekirdekleri, zamanla sıkışarak içinde iklim göstergeleri ve toz barındırır. Şeffaf buz tabakaları, buzulun eriyip yeniden donduğu sıcak dönemleri işaret ederken, düşük yoğunluklu tabakalar, yağış miktarının tahmin edilmesine yardımcı olur. Sülfat iyonları gibi volkanik materyaller, zamanın izlerini gösterirken, su izotopları geçmiş sıcaklıkları ortaya koyar. Ice Memory Foundation'ın başkan yardımcısı olan İtalyan iklim bilimci Carlo Barbante, bu verilerin gelecekte bilim insanlarının kullanacağı teknolojilerle daha iyi anlaşılacağını vurguladı. Ancak bu değerli kayıtlar, iklim değişikliği nedeniyle hızla yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Bilim insanları, önümüzdeki on yıllarda her yıl binlerce buzulun tamamen kaybolacağı uyarısında bulunuyor. Çarşamba günü ABD ve Avrupa'daki iklim izleme kurumları, 2025'in kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olduğunu açıkladı. Bu durum, insanlığın fosil yakıt kullanımı sonucunda meydana gelen sıcaklık artışlarının sürdüğünü gösteriyor. Barbante, "Bu mirası sonsuza dek yok olmadan önce kurtarmak için zamanla yarışıyoruz" dedi.
