Kazakistan, 1995 yılında kabul edilen mevcut anayasayı değiştirecek olan yeni anayasa taslağını kamuoyuna duyurdu. 11 bölüm ve 95 maddeden oluşan bu taslak, ülkenin egemenlik, bağımsızlık, toprak bütünlüğü ve insan hakları gibi temel değerlerini ön plana çıkarıyor. Başkent Astana'da düzenlenen Anayasal Reform Komisyonu toplantısında, Kazakistan Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı Bakıt Nurmuhanov, taslağın ana hatlarını açıkladı.
Yeni Anayasa Taslağının Temel İlkeleri
Yeni anayasa taslağı, Kazakistan’ın egemenliğini, bağımsızlığını ve üniter yapısını güvence altına almayı hedefliyor. Ayrıca, insan sermayesinin geliştirilmesi, eğitim, bilim ve inovasyon gibi stratejik alanlar devletin öncelikleri arasında yer alacak. Kazak dilinin devlet dili olarak statüsünü koruması da taslakta belirtilen önemli hususlardan biri. Dış politikada ise Kazakistan, barış, işbirliği, iç işlerine karışmama ve uluslararası anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözümüne yönelik ilkelere bağlı kalacak.
Cumhurbaşkanı Adaylığı İçin Şartlar
Taslağa göre, cumhurbaşkanı adayı olmak isteyen kişilerin belirli kriterleri karşılaması gerekecek. Adayların 40 yaşını doldurmuş, son 15 yılını Kazakistan'da geçirmiş, yüksek öğrenim görmüş ve kamu hizmetinde veya seçilmiş görevlerde en az 5 yıllık deneyime sahip olmaları şartı öngörülüyor. Ayrıca, erken görevden ayrılma durumunda cumhurbaşkanlığı yetkileri geçici olarak cumhurbaşkanı yardımcısı, kurultay başkanı veya başbakana devredilecek.
Temel İlkeler ve Toplumsal Yansımalar
Kazakistan Devlet Müsteşarı Yerlan Karin, yeni anayasanın temel ilkelerini sıralayarak, egemenlik ve bağımsızlığın korunması, insan hak ve özgürlüklerine saygı, hukukun üstünlüğü, milli birliğin güçlendirilmesi, halkın refahının artırılması, toplumsal diyalog, çevre bilinci ile tarihi ve kültürel mirasın korunması gibi unsurların ön planda olduğunu vurguladı. Bu bağlamda, Parlamentonun Meclis Başkan Yardımcısı Daniya Yespayeva, taslağın mevcut anayasanın güncellenmesinin ötesinde, devlet yapısını ve toplum ile iktidar arasındaki ilişkileri köklü bir şekilde yeniden ele aldığını ifade etti.
